ثبت نهمين اثر ايران در فهرست ميراث جهاني يونسكو
********************************************************************************************
شماره ثبت در فهرست میراث جهانی: 1262 *** تاریخ ثبت: 8 جولای 2008(17 تیر 1387)، كبك كانادا
موقیعت جغرافیایی: 38:58:44 شمالی و 45:28:24 شرقی *** ضوابط پذیرش: انطباق با مواد (ii)(iii)(vi)
********************************************************************************************
قره كليساي ارامنه ايران با قدمتي دو هزار ساله به همراه پنج كليسا، چهار عبادتگاه و يك قبرستان قديمي مسيحي به عنوان نهمين اثر تاريخي ايران در سيودومين اجلاس كميته ميراث جهاني به ثبت رسيد.
اين مجموعهي ثبتشده شامل سه كليساي اصلي با نامهاي سنت تادئوس، سنت استپانوس، زور زور و چند بناي اطراف آنها، همراه دهكدهها و قبرستان است.
قرهكليسا (كليساي تادئوس مقدس) كه در نزديکي شهر ماکو، در شمال غرب ايران قرار دارد، بهدليل وجود قبر تادئوس مقدس که در سال 66 ميلادي به شهادت رسيده است، براي مسيحيان منطقه، بهويژه ارامنه ارزش مذهبي زيادي دارد. همچنين از آنجا كه تادئوس يكي از حواريون عيسي مسيح (ع) و از بنيانگذاران کليساي ارمني است، از زمان تدفين او، اين محل بهصورت يکي از زيارتگاههاي مهم ارامنه درآمده است.
كليساي مريم مقدس که به نام کليساي «زور زور» نيز معروف است، يكي ديگر از آثار پروندهي كليساهاي ايران است كه در استان آذربايجان غربي شهرستان ماکو و در 12 کيلومتري شمال غرب قرهکليسا قرار دارد. اين كليسا كه به حدود سال 1298 ميلادي تعلق دارد، ممكن بود كه پس از آبگيري سد بارون در عمق درياچهي پشت سد قرار گيرد. به همين دليل، به ارتفاعات کنار درياچه منتقل و در آن نقطه دوباره بازسازي شد.
کليساي چوپان نيز كه در غرب شهر مرزي جلفا در ساحل رود ارس و در محدودهي استان آذربايجان شرقي قرار دارد، در قرن 16 ميلادي ساخته شده است. گفته ميشود كه اين كليسا محل عبادت چوپانان ارمني ساکن روستاهاي اطراف دره شام بوده است.
کليساي استپانوس مقدس در شش کيلومتري روستاي دره شام به فاصلهي 15 کيلومتري غرب شهر جلفا در استان آذربايجان شرقي واقع است. استپانوس قديس يکي از نخستين افرادي بود که به دين حضرت مسيح (ع) گرويد و بهدست حواريون آن حضرت غسل تعميد يافت. هر سال، ارامنهي بسياري از گوشه و کنار ايران به زيارت اين مکان ميآيند و در هفتهي زيارت قرهکليسا پس از انجام مراسم زيارت قبر تادئوس، به زيارت اين دير نيز ميروند.
تاكنون مجموعههاي تاريخي چغازنبيل (دوراونتاش) در خوزستان، تخت جمشيد (پارسه، پرسپوليس) در فارس و ميدان نقش جهان در اصفهان هر سه در تاريخ 19 ارديبهشتماه 1358 در فهرست ميراث جهاني ثبت شدهاند. همچنين مجموعهي تاريخي تخت سليمان 14 تيرماه 1382، پاسارگاد و منظر تاريخي و فرهنگي ارگ بم (پس از زلزله) هر دو در تاريخ 16 تيرماه 1383، گنبد سلطانيه در 24 تيرماه 1384 و مجموعهي تاريخي بيستون در 22 تيرماه 1385 در فهرست ميراث جهاني به ثبت رسيدهاند.
********************************************************************************************
دهمين اثر پيشنهادي ايران براي ثبت در فهرست ميراث جهاني در سال ۲۰۰۹
.سازههاي آبي شوشتر به عنوان دهمين اثر ايراني براي ثبت در ميراث جهاني در سال آينده معرفي شده است

